Recent verschenen regelgeving in het :

1.   Asielzoekers kunnen na zes maanden asielprocedure werken en op basis van tewerkstelling ziekteverzekering krijgen

Sinds 12 januari 2010 mogen bepaalde asielzoekers na zes maanden asielprocedure werken. Zij kunnen een arbeidskaart C krijgen waarmee ze voor een werkgever van hun keuze kunnen werken, zolang hun asielprocedure loopt. Wie werkt, kan zich aansluiten bij een ziekenfonds.

>> Lees meer over het recht op tewerkstelling voor asielzoekers
>> Lees meer over het recht het recht op ziekteverzekering op basis van tewerkstelling

Bron: KB 22/12/2009 tot wijziging van KB arbeidskaarten 9/6/1999
Bericht van Vluchtelingenwerk Vlaanderen en Vlaams Minderhedencentrum

2.   Recht op opvang afgewezen asielzoekers met aanvraag medische verblijfsmachtiging beperkt

Asielzoekers die in een opvangcentrum of ander opvanginitiatief verblijven en aan wie een bevel om het grondgebied te verlaten werd betekend (nadat hun asielprocedure negatief werd afgesloten), moeten deze opvangstructuur normaal gezien verlaten. Tot voor kort konden alle afgewezen asielzoekers die een medische regularisatie-aanvraag (9ter Vw) hadden ingediend hun recht op opvang behouden.

Vanaf 10 januari 2010 wordt het recht op opvang (door een wijziging van de Opvangwet) echter enkel nog verlengd voor wie met een medisch getuigschrift kan aantonen dat hij zich in de medische onmogelijkheid bevindt om de opvangstructuur te verlaten. Fedasil neemt een gemotiveerde beslissing over de aanvragen tot verlenging van de opvang en moet daarbij rekening houden met het recht op een menswaardig leven. De beslissing van Fedasil over ‘de onmogelijkheid om de opvangstructuur te verlaten’ is een beslissing op korte termijn. Ze doet niets af aan de beslissing die de DVZ ten gronde neemt over de aanvraag 9ter Vw.

Bij verlenging van de materiële hulp kan Fedasil regelmatig controleren of het motief van ‘medische onmogelijkheid om de opvangstructuur te verlaten’ blijft bestaan. Ze kunnen hiervoor bijkomend medisch advies vragen. Blijkt dat deze medische onmogelijkheid niet langer bestaat, dan moet de vreemdeling de opvangstructuur verlaten. Wanneer de aanvraag 9ter ontvankelijk wordt verklaard, moet de betrokkene de opvangstructuur verlaten en kan hij aanspraak maken op OCMW-maatschappelijke dienstverlening. Wanneer zijn aanvraag 9ter onontvankelijk wordt verklaard, moet hij eveneens de opvangstructuur verlaten.

>> Lees meer

Bron: Instructie Fedasil 19/01/2010, Art 162 van de wet van 30 december 2009 houdende diverse bepalingen en Art. 137 van de memorie van toelichting pagina 89
Bericht van VMC-Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht

3.   DVZ moet ook de risico’s van een onderbeking van de medische behandeling bekijken in het kader van een medische verblijfsaanvraag (9ter Vw)

De Dienst Vreemdelingenzaken moet bij haar oordeel over een medische verblijfsaanvraag (artikel 9ter Vw) rekening houden met een ingeroepen risico van onderbreking van de medische behandeling in België. De beschikbaarheid van de behandeling in het land waar de betrokkene naartoe zou moeten, moet onderzocht worden in het kader van de concrete medische situatie van de betrokkene. Een uitwijzing mag niet als een onderbreking van de behandeling die in België bezig is ernstige en onomkeerbare gevolgen met zich mee kan brengen. Dat volgt uit twee arresten van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen.

>> Lees meer

Bron: RvV 32.515, 8 oktober 2009 - RvV 32.516, 9 oktober 2009
Bericht van VMC-Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht

4.   Overzicht rechtspraak verblijfsmachtiging om medische redenen (9ter Vw)

Het VMC-Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht maakte een overzicht van rechtspraak over de verblijfsmachtiging op basis van medische redenen (artikel 9ter Vw).

Dit overzicht behandelt rechtspraak van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen, de Raad van State, het Grondwettelijk Hof en de Rechtbanken van Eerste Aanleg.

Het overzicht is opgebouwd volgens het chronologisch verloop van de aanvraag 9ter Vw en behandelt aspecten als identiteitsdocumenten, medisch getuigschrift, ernst van de ziekte, beschikbaarheid en toegankelijkheid van zorg.
Op de website van het VMC vindt u ook (informatie over) de wetgeving van art. 9ter Vw met praktische tips en hulpinstrumenten (zoals bijvoorbeeld een modelaanvraag 9ter).

5.   Dienst Vreemdelingenzaken moet attest psycholoog onderzoeken bij regularisatieaanvraag op basis van humanitaire redenen (9bis Vw)

Psychologische problemen kunnen volgens de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV) ingeroepen worden in een humanitaire regularisatie-aanvraag (artikel 9bis Vw), omdat ze kunnen kaderen in een mogelijke schending van art. 3 EVRM.
Een attest van een psycholoog volstaat niet voor een medische regularisatie-aanvraag (artikel 9ter Vw). Een attest van een geneesheer is daarvoor vereist.

>> Lees meer

Bron: RvV arrest nr. 36.370 van 21 december 2009
Bericht van VMC - Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht

6.   Welke vreemdelingen met een handicap hebben recht op een tegemoetkoming?

Voor personen met een handicap bestaan tegemoetkomingen op het federale, Vlaamse en Brusselse niveau. Welke vreemdelingen op deze tegemoetkomingen aanspraak kunnen maken, varieert per niveau. We melden enkele evoluties in de verblijfsvoorwaarde voor vreemdelingen op elk van deze niveaus.

• Momenteel kan niet elke vreemdeling met een onbeperkt verblijfsstatuut aanspraak maken op een federale tegemoetkoming. Recente rechtspraak stelt dit echter in vraag.

Bron: Arbeidsrechtbank van Turnhout, AR 08/418/A, 4 juni 2009 en Arbeidsrechtbank van Dendermonde, AR 07/54282  07/54283, 1 juli 2009

• Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) liet ons weten dat ook medisch geregulariseerden en subsidiair beschermden in aanmerking kunnen komen voor een tegemoetkoming.

Bron: E-mails VAPH van 16/9/2009 aan Medimmigrant en van 1/2/2010 aan VMC

• De Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC) van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest aanvaardt nu ook aanvragen van wie een ononderbroken verblijf van vijf jaar of een onderbroken verblijf van tien jaar in België achter de rug heeft vóór het indienen van het verzoek. De GGC liet ons bovendien per e-mail weten dat om een feitelijk verblijf mag gaan (dus niet alleen een wettig verblijf), en dat dit met alle middelen van recht mag bewezen worden (dus niet alleen met een uittreksel uit het Rijksregister of met een attest van gezinssamenstelling).

Bron: Art. 3 en 4 van het Besluit van 22 oktober 2009 van het Verenigd College betreffende de erkenning van personen met een handicap en hun opname in centra en diensten die afhangen van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie, e-mail GGC van 4/2/2010 aan VMC

>> Lees meer over de wijzigingen in de verblijfsvoorwaarden bij de diverse tegemoetkomingen voor personen met een handicap
>> Lees meer over de verblijfvoorwaarden voor de diverse tegemoetkomingen voor personen met een handicap

Bericht van VMC-Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht

7.   Doelgroep Vlaamse zorgverzekering gewijzigd

De doelgroep van de Vlaamse zorgverzekering is gewijzigd. Sinds 1 januari 2009 zijn niet-EU+ studenten en onderzoekers (en hun gezinsherenigers) geen doelgroep meer van de Vlaamse zorgverzekering. Vanaf 1 januari 2010 zijn bepaalde EU-inwoners in het Waals gewest die in het Vlaams of Brussels gewest werken (en sommige personen ten laste) wel doelgroep geworden van de Vlaamse zorgverzekering. Er zijn speciale regels voor grensarbeiders.

>> Lees meer

Bron: Decreet van 30 april 2009 tot wijziging van het decreet van 30 maart 1999 houdende de organisatie van de zorgverzekering
Bericht van VMC-Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht

8.   Bij de medische leeftijdsbepaling moet het voordeel van de twijfel toegekend worden aan wie verklaart minderjarig te zijn

De Nationale Raad van de Orde van Geneesheren heeft zich uitgesproken over de leeftijdsbepalingstest van niet-begeleide minderjarige vreemdelingen.
Omdat zo’n test leidt tot interpretatieverschillen en omwille van de gevaarlijke ioniserende stralen voor de gezondheid concludeerde de Orde van Geneesheren:

• Ioniserende stralen inzetten mag pas als er meer voor- dan nadelen zijn. De minderjarige moet hier uitdrukkelijk in toestemmen. Hij moet goed geïnformeerd worden (desnoods met een tolk) over het doel, de contra-indicaties en de inherente risico’s van de test. Bijstand van een voogd of referentiepersoon is belangrijk.
• Het voordeel van de twijfel moet toegekend worden aan de persoon die minderjarig verklaart te zijn.
• De geschatte leeftijd mag rechtstreeks meegedeeld worden aan de overheid, andere gegevens die tijdens de test aan het licht komen, vallen onder het beroepsgeheim.

Bron: Advies van de Orde van geneesheren over het testen voor leeftijdsbepaling bij niet-begeleide minderjarige vreemdelingen (20/02/2010)
Bericht van VMC-Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht

9.   DHBP mag niet ingespoten worden bij niet-psychotische patiënten die in gesloten centra verblijven

Dehydrobenzpéridol (= DHBP) mag niet ingespoten worden om niet-psychotische vreemdelingen in gesloten centra in toom te houden; dat oordeelde de Nationale Orde van geneesheren.

Het toedienen van DHBP kan enkel met de toestemming van de patiënt. Een dwangbehandeling is niet toegelaten zover de vreemdeling over voldoende psychische vermogens beschikt om informatie te ontvangen en in te stemmen met de voorgestelde behandeling. Het gebruik van dwangmedicatie staat trouwens ook niet op de lijst van dwangmiddelen die toegelaten zijn in de gesloten centra.

Bron: het advies van de Orde van geneesheren over het inspuiten van DHPB bij niet-pyschotische patiëtenten in gesloten centra (20/02/2010)
Bericht van het VMC-Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht

10.   Pas verschenen

10.1. Folder over verzekerbaarheid
Medimmigrant heeft een geactualiseerde folder over de ziekteverzekering voor mensen met een precair of zonder wettig verblijf beschikbaar in het Nederlands en het Frans.

10.2 Rechtspraak over asiel en psychische gezondheid
De Franstalige organisatie ADDE bundelde in zijn recentste nummer RDE rechtspraak van 2007 tot en met 2009 over het in overweging nemen van de psychische gezondheid tijdens de asielprocedure. Zij nemen in dit nummer ook een studie op over het belang van het attest van de psycholoog of psychiater in de asielprocedure.

11.   Iets bijleren

11.1. Cultuurgevoelige zorg: praktijkuitwisseling en intervisie
De Hogeschool-Universiteit Brussel organiseert op dinsdag 23 maart een intervisienamiddag voor verpleegkundigen over het omgaan met cliënten met een andere taal, culturele achtergrond of etnische identiteit.
>> Lees meer

11.2. Studiedag over de verkleuring van de vergrijzing
Op maandag 10 mei organiseert het UCSIA in Antwerpen een studiedag over allochtone ouderen voor iedereen die werkt in de ouderenzorg in Vlaanderen (personeel van rusthuizen, thuiszorg,…) en/of begaan is met de integratie van allochtonen (beleidsverantwoordelijken, allochtone zelforganisaties,…).
>> Lees meer

12.   Varia

12.1. Een toolbox met tips rond gezondheid en etnisch-culturele diversiteit
Wie op zoek is naar leuke en handige tips om te werken rond etnisch-culturele diversiteit in de gezondheidszorg, vindt in de Toolbox (www.vmc.be/toolbox) een ideale inspiratiebron. Via verhelderende antwoorden en originele praktijkvoorbeelden uit de diversiteitssector en andere organisaties, wordt een schat aan informatie aangereikt, helemaal gratis. 

Hier enkele voorbeelden:

• Vertaalgids: vaccinaties en TBC
• Project: infosessies borstkanker
• Gids: allochtonen en kanker
• Instrument: actieve voedingsdriehoek voor Turkse en Marokkaanse gemeenschap

Als u inspirerende projecten kent die ook voor anderen nuttig kunnen zijn, aarzel dan niet om contact op te nemen met els.peeters@vmc.be en arnout.fierens@vmc.be

12.2. Informatie over landen van herkomst via Caritas
Caritas stelt fiches ter beschikking met praktische informatie over de situatie in een aantal landen, onder meer op het vlak van gezondheidszorg en sociale zekerheid. Bovendien kunnen specifieke vragen beantwoord worden door hun regionale case managers.
>> Lees meer

12.3 Constats: nieuwe organisatie voor slachtoffers van foltering
De nieuwe Brusselse organisatie Constats richt zich tot asielzoekers die in hun land van herkomst het slachtoffer werden van foltering of onmenselijke behandeling. Een team van zes artsen en een psychotherapeute voeren grondige medische en/of psychologische onderzoeken uit en indien gewenst kan daarvan een gedetailleerd verslag worden gemaakt.

12.4. Vlaamse Liga tegen Kanker zoekt allochtone vrijwilligers
De Vlaamse Liga tegen Kanker heeft een uitgebreid netwerk van vrijwilligers, maar omdat meer allochtone kankerpatiënten de laatste jaren om individuele steun en opvang vragen, zijn ze nu op zoek naar allochtone vrijwilligers die mensen met kanker vóór, tijdens en na hun therapie willen informeren en steunen. Voor meer informatie kunnen kandidaat-vrijwilligers contact opnemen met de Vlaamse Liga tegen Kanker via 02/227 69 59 of naziha.maher@tegenkanker.be.

12.5 Mind-Spring, het psycho-educatie programma start in Limburg en Oost-Vlaanderen
2010 wordt het startjaar van Mind-Spring in Vlaanderen’. Asielzoekers en vluchtelingen (zowel van in de opvangcentra als er buiten) volgen in groep een psycho-educatie programma op maat. Speciaal hiervoor opgeleide erkende vluchtelingen (trainers) begeleiden samen met hulpverleners uit CAW’s of CGG’s (co-begeleiders) deze reeks bijeenkomsten. De bijeenkomsten hebben het karakter van een training waarin specifieke problemen van asielzoekers en vluchtelingen behandeld worden.

Het eerste projectjaar is een investeringsjaar met opleidingen voor trainers, co-begeleiders en opleiders, met het herwerken van de cursussen naar de Vlaamse context en met de eerste pilootcursussen. Ken je erkende vluchtelingen die een goede trainer zouden zijn? Of wil jij (of jouw organisatie) meewerken aan het project ? Of heb je vragen, bedenkingen, tips neem dan gerust contact op met volgende personen:

• Voor de Provincie Oost-Vlaanderen:Stijn Tondeur, ODiCe, Tel 09/267 66 49 of Christophe Janssens, ING, Tel. 09/224 17 18
• Voor de Provncie Limburg: is er een infosessie voor kandidaat-trainers op 24 maart, meer info  zie Provinciaal Integratiecentrum van Limburg.